Zarządzanie

Jak uzdrowić upadającą firmę? Niezwykły przypadek Japońskich Linii Lotniczych

27 kwietnia 2018

Miliardowe długi. Mentalność przedsiębiorstwa, które państwo i tak uratuje. Pycha narodowego przewoźnika, który nie może zbankrutować. A jednak upadłość i cudowny powrót na giełdę dwa i pół roku później. Oto niezwykły przepadek Japanese Airlines.

 JAL (jap. Nihon Kōkū) zostały założone 1 sierpnia 1951 roku, sześć lat po kapitulacji Japonii przed Stanami Zjednoczonymi. Jednakże rzeczywista historia przyszłego flagowego japońskiego przewoźnika rozpoczęła się dwa lata wcześniej, kiedy Izba Reprezentantów (niższa izba parlamentu japońskiego), przyjęła Ustawę o Japońskich Liniach Lotniczych (ustawa  nr 154), zakładając tym samym państwową spółkę JAL S.A. Nowe przedsiębiorstwo narodziło się 1 października, z kapitałem zakładowym w wysokości 2 000 000 000 jenów.

 Flagowy przewoźnik

W pewnym sensie w samych początkach JAL tkwiły przyczyny jej późniejszych kłopotów. Firma miała obsługiwać nie tylko połączenia krajowe, ale została pomyślana jako jedyny międzynarodowy przewoźnik japoński, było to więc środowisko o ograniczonej konkurencyjności. Pierwsze połączenie międzynarodowe z Tokio do San Francisco przez Honolulu wystartowało w 1954 roku. Od tego momentu w kolejnych dziesięcioleciach rozwój firmy podążał za szybko rosnącą japońską gospodarką. Loty do Europy zaczęły być obsługiwane w 1961; w tym samym roku spółkę odnotowano na tzw. Drugiej Sekcji giełd japońskich w Tokio, Osace i Nagoyi. W 1983 roku JAL stał się największym przewoźnikiem na świecie pod względem przewożonych pasażerów i towaru, według danych International Air Transport Association (IATA), którą to pozycję zachował przez kolejne 5 lat.

Rozwój jednak miał swoją cenę i JAL, jako narodowy przewoźnik, ponosił straty na wielu polach. Brak lokalnej konkurencji, której wpływ stopniowo malał od powstania w 1958 roku linii ANA (All Nippon Airlines) oraz przekonanie, że miejsce zajmowane na rynku przez spółkę jest niejako naturalnym stanem rzeczy, prowadziły do fiaska każdej próby poprawy funkcjonowania i organizacji firmy. Decyzje wynikające z politycznego podporządkowania rządzącej nieustannie w ówczesnej Japonii Partii Liberalno-Demokratycznej (LDP), np. utrzymywanie nieopłacalnych połączeń z małymi miastami, były kolejną przyczyną rosnących kosztów. Sytuacja finansowa spółki była zła, próby reform nie udawały się – rząd japoński zdecydował więc w 1987 roku w pełni sprywatyzować JAL. Istniał już pozytywny przykład (sprywatyzowanych w roku 1983) kolei państwowych Japan Railways, które dzięki temu nie tylko zażegnały kryzys, ale rozpoczęły okres szybkiego rozwoju i podnoszenia jakości usług oraz rentowności. Jednakże w przypadku JAL początkowo ruch ten nie dał nic. Przełom wieków był okresem kolejnych nieudanych reform, a wyniki spółki w dziesięciu latach poprzedzających upadłość, w lutym 2012 roku znajdowały się w „czerwonej” strefie.

Organizacyjna nieświadomość

[Locker] The locker [id=2517] doesn't exist or the default lockers were deleted.