Supply Chain

Odmienna kultura wsp├│lne cele

25 czerwca 2020

Rozmowa z J.E. Siti Nugraha Mauludiah ÔÇô Ambasador Republiki Indonezji.

Przemys┼éaw Ozga: Czego polscy mened┼╝erowie i decydenci mogliby si─Ö nauczy─ç z indonezyjskiej kultury zarz─ůdzania oraz od indonezyjskich mened┼╝er├│w, aby by─ç lepszymi liderami zespo┼é├│w?

Siti Nugraha Mauludiah: Jeste┼Ťmy naprawd─Ö zr├│┼╝nicowanym krajem. Przede wszystkim pod k─ůtem geograficznym, poniewa┼╝ w obr─Öb Indonezji wchodzi a┼╝ siedemdziesi─ůt tysi─Öcy wysp. Na nich rozsianych jest sze┼Ť─çset grup etnicznych, ka┼╝da z odr─Öbnym j─Özykiem, bardzo charakterystyczn─ů kultur─ů i tak dalej. Jedne r├│┼╝ni─ů si─Ö od drugich na wielu p┼éaszczyznach.

Uwa┼╝am, ┼╝e dobr─ů rzecz─ů jest to, ┼╝e ka┼╝dy musi nauczy─ç si─Ö dostosowywa─ç do tej r├│┼╝norodnej kultury. Nie mo┼╝emy po prostu my┼Ťle─ç o tej jednej, w kt├│rej ┼╝yjemy. Musimy wdra┼╝a─ç to, czego nauczyli┼Ťmy si─Ö ze wszystkich innych kultur. Obecnie nasi mened┼╝erowie i liderzy stoj─ů w obliczu bardzo wielokulturowego ┼Ťrodowiska w swoich miejscach pracy.

Zatem w tym otoczeniu potrzeba naprawd─Ö du┼╝o empatii wobec innych kultur. Oczywi┼Ťcie wizualnie wygl─ůdamy nieco inaczej I, co ciekawe, r├│┼╝nimy si─Ö nieco w zale┼╝no┼Ťci od obszaru. Jedna osoba ma jasn─ů cer─Ö, a druga ciemniejsz─ů. To jest przecie┼╝ taka sama sytuacja, jak─ů dobrze znacie w Europie. Co wi─Öcej, niekt├│re kultury znajduj─ůce si─Ö na obszarach przybrze┼╝nych Indonezji wydaj─ů si─Ö by─ç bardziej bezpo┼Ťrednie w kontakcie ÔÇô odwa┼╝ne, bardzo g┼éo┼Ťne i szczere. Kiedy por├│wna─ç ich do os├│b np. pochodz─ůcych z Anglii, kt├│re m├│wi─ů znacznie bardziej mi─Ökko, bardziej po┼Ťrednio.

Bez wra┼╝liwo┼Ťci na t─Ö r├│┼╝norodn─ů kultur─Ö nie odniesiesz sukcesu w Indonezji. My┼Ťl─Ö, ┼╝e osoby z zewn─ůtrz mog─ů si─Ö nauczy─ç i do┼Ťwiadczy─ç, ┼╝e ┼Ťwiat sta┼é si─Ö miejscem bez granic. ┼╗yjemy w jednej globalnej wiosce.

Jestem przekonana, ┼╝e w obecnym ┼Ťwiecie wszyscy, w ┼╝yciu codziennym, spotykamy rozmaitych ludzi z cz─Östo bardzo odmiennych kultur. Zw┼éaszcza w du┼╝ych aglomeracjach, takich jak Warszawa czy D┼╝akarta. Niemal┼╝e ka┼╝dy pochodzi z innego miejsca. My┼Ťl─Ö, ┼╝e w tej globalnej wiosce, w kt├│rej wszyscy ┼╝yjemy, indonezyjskie do┼Ťwiadczenia mog─ů stanowi─ç┬ácenn─ů lekcj─Ö o tym, jak by─ç wra┼╝liwym na inne kultury.

PO: Sektory produkcji i logistyki w Polsce zmagaj─ů si─Ö z nisk─ů stop─ů bezrobocia. Dla przyk┼éadu, w Poznaniu w ostatnich latach stopa oscyluje w okolicach 1 proc. Czy indonezyjscy pracownicy i eksperci s─ů zainteresowani przyjazdem i prac─ů w Polsce?

SNM: Oczywi┼Ťcie, ┼╝e tak. Indonezyjscy pracownicy s─ů bardzo ch─Ötni do pracy w Polsce. Na pewno ch─Ötnie skorzystaliby z takiej propozycji, je┼Ťli tylko nadarzy┼éaby si─Ö taka okazja. Dlaczego? Poniewa┼╝ wynagrodzenia w Polsce s─ů lepsze ni┼╝ w Azji. Niekt├│rzy z nich szukaj─ů r├│wnie┼╝ lepszego do┼Ťwiadczenia zawodowego. Praca za granic─ů w r├│┼╝nych kulturach rozwija zawodowo, poszerza horyzonty.

Jestem przekonana, ┼╝e jest wiele os├│b, kt├│re chc─ů przyjecha─ç do Polski, aby spr├│bowa─ç szcz─Ö┼Ťcia. Wiem to na pewno. Trzy tygodnie temu by┼éam w D┼╝akarcie na indonezyjskim Trade Expo, na kt├│rym to uczestniczy┼éam w spotkaniu biznesowym po┼Ťwi─Öconym problematyce zatrudnienia. Mieli┼Ťmy osiem firm z Polski, kt├│re faktycznie szukaj─ů pracownik├│w z rynku azjatyckiego. Jedna z firm powiedzia┼éa mi nawet, ┼╝e desperacko potrzebuj─ů pracownik├│w. Szczeg├│lnie dla przemys┼éu wytw├│rczego. Z tego spotkania dowiedzia┼éem si─Ö r├│wnie┼╝, ┼╝e Polska jest pot─Ög─ů przemys┼éow─ů Europy oraz ┼╝e a┼╝ oko┼éo 30 proc. wszystkich produkt├│w wytwarzanych w Europie jest tutaj wytwarzanych i pochodzi z Polski. W Indonezji jest wiele firm po┼Ťrednicz─ůcych na rynkach pracy, kt├│re wysy┼éaj─ů pracownik├│w za granic─Ö. Korzystaj─ů w ten spos├│b z nadarzaj─ůcych si─Ö okazji. Widzimy tutaj naprawd─Ö du┼╝y wzrost.

Niestety w ostatnim roku obserwujemy tak┼╝e wzrost liczby nielegalnych pracownik├│w. Pracownicy przyje┼╝d┼╝aj─ůcy do Polski to g┼é├│wnie pracownicy fizyczni. Obecnie w Indonezji mamy du┼╝o pracownik├│w fizycznych. Przed nami wiele wyzwa┼ä w tej kwestii.

PO: Czy s─ů jakie┼Ť bariery, kt├│re powinni┼Ťmy prze┼éama─ç, aby te zainteresowanie jeszcze zwi─Ökszy─ç?

SNM: Stoimy teraz przed kilkoma wyzwaniami. W sytuacji, gdy na rynku pracy mamy┬ádu┼╝e mo┼╝liwo┼Ťci, gdy istnieje du┼╝e zapotrzebowanie, pojawiaj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ ludzie, kt├│rzy wykorzystuj─ů te mo┼╝liwo┼Ťci w nielegalny spos├│b. Niestety w wielu przypadkach sprowadza si─Ö to do problemu nielegalnego przemytu ludzi. Na ca┼ée szcz─Ö┼Ťcie tak si─Ö nie dzieje w Polsce, co nie zmienia faktu, ┼╝e niekt├│rym ludziom zosta┼éy podane fa┼észywe informacje przed przyjazdem do Waszego kraju. Tak si─Ö┬ádzieje przez nieuczciwych ludzi, kt├│rzy wykorzystuj─ů sytuacj─Ö. My┼Ťl─Ö wi─Öc, ┼╝e nale┼╝y stworzy─ç podstawy bli┼╝szej wsp├│┼épracy pomi─Ödzy indonezyjskim po┼Ťrednikiem a po┼Ťrednikiem w kraju docelowym. Chodzi o umo┼╝liwienie bardzo szczeg├│┼éowych wyja┼Ťnie┼ä wszystkich obowi─ůzuj─ůcych warunk├│w umowy czy kwestii po┼Ťwi─Öconych adaptacji i akceptacji obu spotykaj─ůcych si─Ö ze sob─ů kultur. Na przyk┼éad wi─Ökszo┼Ť─ç pracuj─ůcych w Polsce Indonezyjczyk├│w to muzu┼émanie, kt├│rzy, ze wzgl─Ödu na swoj─ů religi─Ö, musz─ů przesta─ç pracowa─ç w okre┼Ťlonych porach. Jest to jedna z kluczowych kwestii do poruszenia. R├│wnie┼╝ w samej Indonezji nale┼╝y wykona─ç du┼╝o pracy i stara┼ä, aby zminimalizowa─ç ryzyko wykorzystywania pracownik├│w i ich niewiedz─Ö, staraj─ůc si─Ö na tym zarobi─ç. Zadaniem Polski jest na przyk┼éad dopracowanie procesu wydawania pozwole┼ä na pobyt tymczasowy. Mam na my┼Ťli zezwolenia uzyskiwane przed planowanym przyjazdem. Obecnie procedura zaczyna si─Ö wyd┼éu┼╝a─ç. Do pewnego momentu polska ambasada w Indonezji dobrze sobie radzi┼éa ze wzrostem zainteresowania, co skutkowa┼éo wzrostem liczby wniosk├│w wizowych. Zdaj─Ö sobie te┼╝ spraw─Ö z tego, ┼╝e nie od ambasady zale┼╝y szybko┼Ť─ç wydawania zezwole┼ä, poniewa┼╝ w pierwszej kolejno┼Ťci wniosek wizowy musi zosta─ç zatwierdzony przez w┼éadze w Polsce, przez region, do kt├│rego maj─ů trafi─ç pracownicy. Dlatego to trwa tak d┼éugo, a gdy wniosk├│w jest wi─Öcej, czekanie wyd┼éu┼╝a si─Ö jeszcze bardziej. S┼éysza┼éam, ┼╝e jeszcze gorzej prezentuje si─Ö sytuacja dla ludzi pochodz─ůcych z Indii ÔÇô musz─ů czeka─ç nawet 6 miesi─Öcy. Dlatego te┼╝ wielu Hindus├│w reprezentowanych przez indyjskich agent├│w, wybiera jako sw├│j kierunek Indonezj─Ö. Dzieje si─Ö tak, poniewa┼╝ na chwil─Ö obecn─ů proces wizowy w Indonezji zajmuje oko┼éo dw├│ch miesi─Öcy. Je┼Ťli por├│wnasz to do sytuacji w Indiach, te dwa miesi─ůce to nic. Polska powinna zatem przyjrze─ç si─Ö raz jeszcze swojej polityce zwi─ůzanej z udzielaniem zezwole┼ä na pobyt czasowy dla obcokrajowc├│w.

PO: O ile mi wiadomo, odsetek pracownik├│w przybywaj─ůcych do Polski z Azji wzr├│s┼é do 42 proc. w pierwszych sze┼Ťciu miesi─ůcach 2019 r. Widzimy zatem, ┼╝e te liczby s─ů obecnie bardzo wysokie.

SNM: Tak, dok┼éadnie. Zw┼éaszcza teraz, gdy do 1 stycznia niemiecki rz─ůd zamierza wyda─ç pozwolenie Ukrai┼äcom na prac─Ö w Niemczech. Pojawia si─Ö szansa dla 600 tys. Ukrai┼äc├│w, kt├│rzy pracuj─ů obecnie w Polsce. Pewna pani z firmy Forever Works powiedzia┼éa mi takie s┼éowa ostatnio: ÔÇ×Jeste┼Ťmy w rozpaczliwej sytuacji, desperackiej potrzebie pracownik├│wÔÇŁ.

PO: Populacja Indonezji si─Öga 260 milion├│w mieszka┼äc├│w, co daje krajowi czwarte miejsce na ┼Ťwiecie. Jakie us┼éugi i towary mog─ů wymienia─ç ze sob─ů Polska i Indonezja w nadchodz─ůcych latach?

SNM: Pod wieloma wzgl─Ödami Polska jest bardzo podobna do Indonezji. Jeste┼Ťmy motorem rozwoju dla ca┼éego regionu. Polska stymuluje wzrost pot─Ögi przemys┼éowej Europy. S─ů dwie rzeczy szczeg├│lnie podobne, w zakresie kt├│rych Indonezja i Polska mog┼éyby wsp├│┼épracowa─ç. W niekt├│rych obszarach istniej─ů podobie┼ästwa, kt├│re mog┼éyby wzmocni─ç przewag─Ö konkurencyjn─ů tych dw├│ch kraj├│w, ale jednocze┼Ťnie mogliby┼Ťmy si─Ö r├│wnie┼╝ uzupe┼énia─ç. Zar├│wno Polska, jak i Indonezja, s─ů silnie osadzone w sektorze rolnym i silne w kreatywnej gospodarce. Interesujemy si─Ö produkcj─ů ┼╝ywno┼Ťci i napoj├│w, mogliby┼Ťmy r├│wnie┼╝ nad tym wsp├│lnie popracowa─ç. Ale je┼Ťli chodzi o komplementarno┼Ť─ç, r├│wnie┼╝ si─Ö uzupe┼éniamy. Polska jest zdecydowanie bardziej zaawansowana technologicznie. Wdra┼╝acie znacznie wi─Öcej rozwi─ůza┼ä IT. My z kolei jeste┼Ťmy bogaci w zasoby naturalne, wi─Öc mo┼╝emy dostarcza─ç takie surowce jak srebro, stal, olej palmowy i wiele innych naturalnych produkt├│w. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to s─ů te najwa┼╝niejsze aspekty, w kt├│rych mogliby┼Ťmy si─Ö wzajemnie uzupe┼énia─ç. Pami─Ötajmy, ┼╝e jest te┼╝ kwestia edukacji, tak jak ju┼╝ wspomnia┼éam wcze┼Ťniej. Mogliby┼Ťmy wymienia─ç ekspert├│w mi─Ödzy Indonezj─ů a Polsk─ů. Jednym z priorytet├│w obecnej indonezyjskiej administracji jest zwi─Ökszenie rozwoju zasob├│w ludzkich. Polska mog┼éaby podzieli─ç si─Ö swoimi do┼Ťwiadczeniami w temacie edukacji m┼éodego pokolenia, tak by stawa┼éo si─Ö ono bardziej konkurencyjne na rynku globalnym.

Zdaj─Ö sobie spraw─Ö z faktu, ┼╝e polska gospodarka potrzebuje wielu pracownik├│w z zagranicy. Ka┼╝dego roku w waszym kraju kszta┼éci si─Ö i ÔÇ×produkujeÔÇŁ wielu wysokiej jako┼Ťci pracownik├│w, kt├│rzy s─ů tak bardzo potrzebni w krajach Europy Zachodniej. My┼Ťl─Ö, ┼╝e mogliby┼Ťcie podzieli─ç si─Ö z nami Waszym cennym do┼Ťwiadczeniem w zakresie tej edukacji. Jak znale┼║─ç zwi─ůzek mi─Ödzy edukacj─ů a przemys┼éem? My wci─ů┼╝ jeste┼Ťmy w trakcie intensywnej nauki i zbierania do┼Ťwiadcze┼ä. Wiem te┼╝, ┼╝e w Polsce niekt├│re lokalne w┼éadze k┼éad─ů du┼╝y nacisk na zapewnienie infrastruktury umo┼╝liwiaj─ůcej powi─ůzanie przemys┼éu z edukacj─ů. Skupienie na aspekcie edukacji przysz┼éych i obecnych pracownik├│w jest w Polsce bardzo silne i my Indonezyjczycy mogliby┼Ťmy wiele od Was si─Ö nauczy─ç. Co wi─Öcej, produkujecie r├│wnie┼╝ dobre produkty mleczne i produkty mi─Ösne, z kolei my jeste┼Ťmy bardzo bogaci w produkty podzwrotnikowe i tropikalne. To m├│g┼éby by─ç kolejny aspekt na drodze wzajemnego uzupe┼éniania si─Ö, o kt├│rym m├│wili┼Ťmy. Podsumowuj─ůc, wszystkie te wspomniane sektory polskiej i indonezyjskiej gospodarki mog┼éyby ze sob─ů owocnie wsp├│┼épracowa─ç.

PO: Rynek e-commerce w Indonezji jest bardzo du┼╝y i gwa┼étownie wzr├│s┼é w ostatnich latach. Co jest przyczyn─ů tego trendu? Jak─ů rol─Ö mo┼╝e mie─ç w tym populacja ludzi m┼éodych?

SNM: Tak, przede wszystkim dlatego, ┼╝e mamy teraz w Indonezji znacznie lepsz─ů sytuacj─Ö ekonomiczn─ů. Jak wspomnia┼éam wcze┼Ťniej, obecnie wiele os├│b si─Ö bogaci. Stworzona zosta┼éa r├│wnie┼╝ infrastruktura dla gospodarki, technologii informacyjnej (IT), informacji, komunikacji, technologii. Obecnie zaczyna si─Ö m├│wi─ç o technologii 5G. W rzeczywisto┼Ťci u┼╝ywamy ju┼╝ technologii 4.5G, na przyk┼éad w naszych azjatyckich grach. Teraz zaczynamy budowa─ç infrastruktur─Ö dla 5G i w┼éa┼Ťciwej aplikacji tej technologii. Obecnie oko┼éo 20 proc. populacji, czyli oko┼éo 52 miliony, reprezentuje klas─Ö ┼Ťredni─ů. Ci ludzie znacz─ůco zasilaj─ů rynek kapita┼éem. Licznik internaut├│w w Indonezji osi─ůgn─ů┼é ju┼╝ 100 milion├│w u┼╝ytkownik├│w, a oko┼éo 90 proc. z nich zaanga┼╝owanych jest ju┼╝ w e-commerce. Ja, na przyk┼éad, b─Öd─ůc za granic─ů nie dokonuj─Ö zakup├│w w sieci, nie kupuj─Ö niczego od Aliexpress z Chin itp. Ale ju┼╝ w momencie, gdy wracam do Indonezji, kupuj─Ö np. jedzenie przez Internet. Kiedy niedawno przyjecha┼éam do Indonezji w ┼Ťrodku nocy i by┼éam g┼éodna, a obs┼éuga hotelowa by┼éa bardzo s┼éaba, moja uwaga od razu skierowa┼éa si─Ö┬áw kierunku e-commerce. Technologia jest teraz o wiele lepsza, jest przede wszystkim dost─Öpna i wci─ů┼╝ dynamicznie ro┼Ťnie w si┼é─Ö. W efekcie populacja Indonezji z ka┼╝dym dniem staje si─Ö bardziej zaanga┼╝owana w technologi─Ö i wydaje w ten spos├│b coraz wi─Öksze sumy pieni─Ödzy. W Indonezji mamy obecnie dwa ÔÇ×jednoro┼╝ceÔÇŁ (z ang. unicorn ÔÇô m┼éoda, innowacyjna firma, kt├│rej warto┼Ť─ç przekracza 1 mld dol.): Bukalapak i Tokopedia ÔÇô sklepy e-commerce. Mamy jeszcze kilka innych ciekawych startup├│w, np. Traveloka lub GOÔÇôJEK. Co ciekawe, w┼éa┼Ťciciel jednej z firm zajmuj─ůcych si─Ö e-commerce zosta┼é ostatnio ministrem edukacji, a ma dopiero 40 lat. W ka┼╝dym razie rynek e-commerce w Indonezji obecnie kwitnie. Wci─ů┼╝ jestem zaskoczona, jak ┼éatwo przychodzi nam dzisiaj dokonywanie p┼éatno┼Ťci mobilnych przy u┼╝yciu telefon├│w kom├│rkowych. To takie proste. Kiedy pojecha┼éam do Chin, nie mia┼éam przy sobie portfela. Powiedzia┼éam sobie w duchu ÔÇ×w porz─ůdku, zapomnij o portfeluÔÇŁ. Jedyne co musisz to mie─ç przy sobie, to smartfon i ju┼╝ jeste┼Ť w stanie zap┼éaci─ç za wszystko. Co prawda w Indonezji nie zawsze jest tak ┼éatwo, jak w Chinach, ale kiedy tam by┼éam ostatnim razem, bez przeszk├│d u┼╝ywa┼éam swojego telefonu kom├│rkowego do robienia zakup├│w. To naprawd─Ö wielka sprawa. Nawet je┼Ťli por├│wnasz polski i indonezyjski rynek e-commerce, ten azjatycki jest bardziej zaawansowany. W rzeczywisto┼Ťci Indonezyjczycy wci─ů┼╝ korzystaj─ů z us┼éug e-commerce wi─Öcej i cz─Ö┼Ťciej ni┼╝ Polacy. Rzu─çmy okiem na firm─Ö GOÔÇôJEK, kt├│ra zosta┼éa zainspirowana przez powszechn─ů w Azji us┼éug─Ö taks├│wek motocyklowych. S┼éysza┼ée┼Ť mo┼╝e o tym?

PO: Tak, czyta┼éem o tej us┼éudze w Indiach w brytyjskim czasopi┼Ťmie bran┼╝owym.

SNM: W Indonezji nazywamy t─Ö us┼éug─Ö GOÔÇôJEK. U┼╝ywamy tego rozwi─ůzania, gdy chcemy gdzie┼Ť dojecha─ç, ale ze wzgl─Ödu na korki lepiej jest u┼╝y─ç jedno┼Ťladu ni┼╝ samochodu. P┼éacimy zatem kierowcy takiego motocykla, kt├│ry zabiera nas tam, gdzie tylko potrzebujemy. Firma GOÔÇôJEK wynios┼éa t─Ö us┼éug─Ö na ca┼ékowicie nowy poziom. Wykorzystali tradycyjne taks├│wki motocyklowe zwane w Indonezji ÔÇ×ojekÔÇŁ r├│wnie┼╝ do tego, by co┼Ť dostarczy─ç pod konkretny adres. Pami─Ötam, kiedy ta us┼éuga zosta┼éa wprowadzona po raz pierwszy, moja siostra skorzysta┼éa z niej w sytuacji, gdy zapomnia┼éa zabra─ç co┼Ť z domu i nie mia┼éa do┼Ť─ç czasu, aby wr├│ci─ç. U┼╝y┼éa wtedy tej platformy tylko po to, by kto┼Ť dostarczy┼é jej przedmiot pod wskazany adres. Z czasem us┼éuga ta rozros┼éa si─Ö i sta┼éa si─Ö jeszcze bardziej r├│┼╝norodna. Na przyk┼éad, je┼Ťli zamarzy ci si─Ö masa┼╝, mo┼╝esz za pomoc─ů tej aplikacji po prostu zam├│wi─ç masa┼╝yst─Ö, kt├│ry do ciebie przyjdzie. Je┼Ťli chcesz posprz─ůta─ç sw├│j dom, mo┼╝esz r├│wnie┼╝ bez problemu zam├│wi─ç t─Ö us┼éug─Ö. I jest te┼╝ wiele innych, takich jak GOÔÇôSHOP stworzona, by robi─ç zakupy czy te┼╝ GOÔÇôGLAM, je┼Ťli potrzebujesz fryzjera, kosmetyczki. Po prostu korzystasz z tej aplikacji, a us┼éugodawcy pojawi─ů si─Ö w twoim domu. To wszystko jest na twoim telefonie kom├│rkowym. Startup GOÔÇôJEK to jeden z przyk┼éad├│w ogromnego sukcesu w biznesie.

Obecnie w┼éa┼Ťciciel jest zar├│wno tw├│rc─ů, jak i ministrem edukacji. To ca┼ékiem zabawne. Kiedy po raz pierwszy wyg┼éosi┼é oficjalne urz─Ödowe przem├│wienie, wymieni┼é w nim j─Özyki, kt├│rymi m┼éode pokolenie musi sprawnie si─Ö pos┼éugiwa─ç. Jako pierwszy wskaza┼é jeden z j─Özyk├│w obcych, na przyk┼éad j─Özyk angielski, jako drugi z kolei jeden z j─Özyk├│w programowania. Powiedzia┼é, ┼╝e wszystko jest teraz oparte na danych. Je┼Ťli znasz j─Özyk kodu, mo┼╝esz po prostu zrobi─ç wi─Öcej.

Niekt├│rzy s─ů wobec niego bardziej pesymistyczni, ale ja jestem nastawiona bardzo optymistycznie. Mam bardzo pozytywn─ů wizj─Ö jego osoby. Jego podej┼Ťcie stoi tak bardzo w opozycji do my┼Ťlenia wielu pozosta┼éych ministr├│w, kt├│rzy s─ů r├│wnie┼╝ z mojego pokolenia.

Wierz─Ö r├│wnie┼╝, ┼╝e w Indonezji mo┼╝na znale┼║─ç dobrych ekspert├│w w dziedzinie technologii finansowej FINTEC. Jak wspomnia┼éam wcze┼Ťniej, coraz ┼éatwiej p┼éaci─ç za pomoc─ů urz─ůdze┼ä mobilnych. W tej dziedzinie istnieje znacz─ůca r├│┼╝nica mi─Ödzy rynkiem indonezyjskim a chi┼äskim. Polega ona na monopolu. W Chinach s─ů tylko dwa bardzo du┼╝e i powszechne systemy p┼éatno┼Ťci FINTEC. W Indonezji mamy ich ca┼ée mn├│stwo. My┼Ťl─Ö wi─Öc, ┼╝e sytuacja wi─Ökszej konkurencyjno┼Ťci jest znacznie zdrowsza dla rynku. Mo┼╝na tam zobaczy─ç wiele reklam. R├│wnie┼╝ tutaj, w Polsce, posiadacie bardzo zr├│┼╝nicowane i innowacyjne rozwi─ůzania dla sektora finansowego. Mo┼╝na tu wymieni─ç np. payback. Ten rodzaj konkurencji jest dobry dla rynku, a szczeg├│lnie dla konsumenta.

PO: Tak zgadzam si─Ö. Jest to o wiele bardziej otwarty rynek.

SNM: Dokładnie tak, masz rację.

PO: Na jakie wsparcie mog─ů liczy─ç polskie firmy, je┼Ťli ju┼╝ zdecyduj─ů si─Ö zainwestowa─ç w Indonezji i na przyk┼éad za┼éo┼╝y─ç fabryk─Ö na wyspie Jawa?

SNM: Du┼╝o mo┼╝na powiedzie─ç na ten temat. Przyk┼éadowo obecny rz─ůd ma ju┼╝ obran─ů polityk─Ö pomagaj─ůc─ů obcym firmom w ┼éatwiejszym zak┼éadaniu dzia┼éalno┼Ťci w Indonezji. Istnieje r├│wnie┼╝ ca┼éy program zwolnie┼ä podatkowych czy ulg celnych na towary importowane. Je┼Ťli jako przedsi─Öbiorca zdecydujesz si─Ö zainwestowa─ç w jeden z sektor├│w przemys┼éu, kt├│ry ┬áwymaga du┼╝ego nak┼éadu pracy lub w program handlowy, mo┼╝esz skorzysta─ç ze znacznie wi─Ökszej liczby rz─ůdowych inicjatyw.

Kr├│tko m├│wi─ůc, w planach jest wiele inwestycji. Stanie si─Ö tak, poniewa┼╝ rz─ůd skupia si─Ö na rozwoju zasob├│w ludzkich. Dlatego te trzy wymienione wcze┼Ťniej sektory, obj─Öte s─ů najwi─Öksz─ů liczb─ů inicjatyw.

PO: W Indonezji jest ponad 17 tys. wysp, co wydaje si─Ö du┼╝ym wyzwaniem dla firm logistycznych i indonezyjskich ┼éa┼äcuch├│w dostaw. Czy mog┼éaby┼Ť powiedzie─ç co┼Ť wi─Öcej o ┼éa┼äcuchach dostaw lub us┼éugach logistycznych i transporcie intermodalnym w swoim kraju?

SNM: W sytuacji, gdy mamy 17 tys. wysp, oczywiste jest, ┼╝e ┼éa┼äcuchy dostaw i us┼éugi logistyczne s─ů bardzo trudne. Obecna administracja zbudowa┼éa 50 nowych port├│w morskich, 20 nowych lotnisk i ponad tysi─ůc kilometr├│w autostrad. Wszystko to w ci─ůgu zaledwie 5 ostatnich lat. Zanim to si─Ö sta┼éo, rozw├│j infrastruktury by┼é przez d┼éugi czas mocno zaniedbywany. Przed pojawieniem si─Ö nowej administracji, mieli┼Ťmy mniej linii kolejowych ni┼╝ wtedy, gdy byli┼Ťmy pod kontrol─ů holendersk─ů w XIX i XX wieku. Obecnie rz─ůd wk┼éada wiele wysi┼éku w rozw├│j infrastruktury. Oczywi┼Ťcie robi─ů to w celu zwi─Ökszenia wydajno┼Ťci ┼éa┼äcucha dostaw i us┼éug logistycznych.

Mniej wi─Öcej 51 proc. ┼éa┼äcucha dostaw i us┼éug logistycznych obejmuje transport l─ůdowy, 38 proc. ÔÇô drog─ů powietrzn─ů, a transport wodny obejmuje oko┼éo 10 proc. Panuj─ůcy rz─ůd naprawd─Ö stara┼é si─Ö opracowa─ç nowe przepisy, aby usprawni─ç ┼éa┼äcuch dostaw i logistyk─Ö. Zmieniaj─ů infrastruktur─Ö oraz technologie informacyjne i komunikacyjne (ICT).

Indonezyjski rz─ůd opracowa┼é plan rozwoju krajowego systemu logistycznego. Buduj─ů r├│wnie┼╝ suchy port w regionalnym centrum dystrybucji. Trwa program maj─ůcy na celu po┼é─ůczenie wszystkich obszar├│w przybrze┼╝nych i zapewnienie sprawnej logistyki na ca┼éym tym terenie.

Mamy pi─Ö─ç du┼╝ych wysp. Najbardziej rozwini─Öta jest oczywi┼Ťcie Jawa, ale rozw├│j infrastruktury nast─Öpuje r├│wnie┼╝ w innych o┼Ťrodkach. Na przyk┼éad wprowadzono system kolei i autostrad na Sumatrze, Kalimantanie i Sulawesi. Mo┼╝esz nawet wsi─ů┼Ť─ç do poci─ůgu w p├│┼énocnej cz─Ö┼Ťci Sulawesi i bezproblemowo dojecha─ç do po┼éudniowej cz─Ö┼Ťci wyspy. Naprawd─Ö jest coraz lepiej. Na wyspie Kalimantan, ze wzgl─Ödu na brak solidnego ┼Ťrodka transportu, ceny wszystkich produkt├│w rolnych s─ů bardzo wysokie. Nie mo┼╝na wi─Öc ustali─ç stabilnych cen produkt├│w, je┼Ťli niezawodne rozwi─ůzania transportowe nie s─ů dost─Öpne. Transport l─ůdowy staje si─Ö coraz bardziej wszechstronny, poniewa┼╝ obecnie rz─ůd buduje wiele autostrad. W ci─ůgu roku powstanie autostrada ┼é─ůcz─ůca wschodni─ů cz─Ö┼Ť─ç wyspy Jawa z zachodnim wybrze┼╝em. Mo┼╝esz sobie to wyobrazi─ç? Po 74 latach niepodleg┼éo┼Ťci b─Ödziemy mie─ç tak─ů infrastruktur─Ö. Nawet w czasach kolonialnych Holendrzy zbudowali drogi o d┼éugo┼Ťci tysi─ůca kilometr├│w.

Niemniej jednak na dzi┼Ť dzie┼ä indonezyjski ┼éa┼äcuch dostaw i us┼éugi logistyczne koncentruj─ů si─Ö w znacznej mierze na aspekcie rozwoju.

Kiedy m├│wimy o transporcie intermodalnym, jest to zagadnienie zdecydowanie mniej satysfakcjonuj─ůce. Nie z powodu braku infrastruktury. Obecnie rz─ůd stara si─Ö zapewni─ç wszystkie mo┼╝liwe ┼Ťrodki, aby droga przebiegaj─ůca od portu morskiego przez drogowy i kolejowy by┼éa jak najbardziej efektywna. Oczywi┼Ťcie wyniki nie s─ů jeszcze zadowalaj─ůce, ale jest coraz lepiej i mam ogromn─ů nadziej─Ö, ┼╝e w momencie zako┼äczenia inwestycji, gdy b─Ödziemy mieli oddane do u┼╝ytku wszystkie porty morskie i wszystkie autostrady, b─Öd─ů one ze sob─ů dobrze po┼é─ůczone.

PO: W Polsce jeste┼Ťmy obecnie ┼Ťwiadkami du┼╝ej transformacji. Staramy si─Ö pokaza─ç, jak dokona─ç cyfrowej transformacji i automatyzacji w zak┼éadach. Czy indonezyjskie firmy inwestuj─ů w najnowocze┼Ťniejsze technologie w bran┼╝ach takich jak na przyk┼éad logistyka?

SNM: Tak oczywi┼Ťcie. Najwi─Öksze firmy stosuj─ů najnowocze┼Ťniejsze technologie. Niekt├│re z nich u┼╝ywaj─ů na przyk┼éad blockchain. FINTEC i niekt├│re inne du┼╝e bran┼╝e wykorzystuj─ů technologi─Ö FinBlockchain. Zdecydowanie blockchain staje si─Ö coraz bardziej popularny. Nawet w Indonezji istnieje Stowarzyszenie Blockchain, poniewa┼╝ ta technologia bardzo szybko si─Ö rozwija. Zapotrzebowanie ro┼Ťnie, wi─Öc rosn─ů r├│wnie┼╝ dostawy. Niekt├│re zarz─ůdy zachodnich firm mia┼éy wiele obaw, gdy kierownictwo zaczyna┼éo korzysta─ç z najnowocze┼Ťniejszych technologii, na przyk┼éad z biotechnologii. Jeszcze raz rzu─çmy okiem na GOÔÇôJEK. W swoich rozwi─ůzaniach e-commerce stosuj─ů najnowocze┼Ťniejsze technologie. Na przyk┼éad aby promowa─ç swoje produkty stosuj─ů rozszerzon─ů rzeczywisto┼Ť─ç i sztuczn─ů inteligencj─Ö. Najnowsze technologie s─ů r├│wnie┼╝ obecne w Indonezji.

PO: Czy w Polsce s─ů jakie┼Ť indonezyjskie firmy?┬á

SNM: Nie, niestety nie.

PO: Co mo┼╝emy zrobi─ç w tej sprawie?

SNM: Mamy kilku przedstawicieli tutaj, ale nie s─ů to firmy per se. Uwa┼╝am, ┼╝e musimy podj─ů─ç dzia┼éania w tej kwestii.

PO: Mo┼╝e indonezyjska kawa kopi luwak? A mo┼╝e Amadi Hotel Group lub restauracje?

SNM: Tak, wierz─Ö, ┼╝e jest ogromna szansa rynkowa dla naszej specjalnej kawy kopi luwak. Na razie mo┼╝esz j─ů zdoby─ç w Europie Zachodniej, jest dost─Öpna w Niemczech i Holandii.

PO: Moje ostatnie pytanie dotyczy obecnego napi─Öcia pomi─Ödzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Chinami. Czy trwaj─ůca wojna handlowa mi─Ödzy USA a Chinami ma wp┼éyw na indonezyjski sektor produkcji lub indonezyjsk─ů gospodark─Ö? Czy s─ů nowe inwestycje w Indonezji lub firmy, kt├│re z powodu nowych uk┼éad├│w mi─Ödzynarodowych musia┼éy opu┼Ťci─ç Chiny?

SNM: Niech ka┼╝dy siebie zapyta, czy nie odczuwa wp┼éywu tego konfliktu. Oczywi┼Ťcie, ┼╝e odczuwamy wszyscy! G┼é├│wnym partnerem handlowym Indonezji s─ů Chiny, a tak┼╝e w pewnym stopniu Stany Zjednoczone. Wojna w Chinach ma na nas wp┼éyw, ale nie w spos├│b bezpo┼Ťredni i bardzo znacz─ůcy. G┼é├│wnie dlatego, ┼╝e nasz rozw├│j i wzrost gospodarczy nap─Ödzany jest przez konsumpcj─Ö krajow─ů. Sami jeste┼Ťmy dla siebie du┼╝ym rynkiem. Ale jak powiedzia┼éam, odczuwamy wp┼éyw tej wojny i dlatego nasz rz─ůd rozszerza dzia┼éania na rynki inne ni┼╝ chi┼äski. Mowa tutaj g┼é├│wnie o Europie Wschodniej i krajach afryka┼äskich. Niemniej jednak g┼é├│wnie staramy si─Ö jak najlepiej inwestowa─ç w konsumpcj─Ö krajow─ů.

Je┼Ťli chodzi o nowe inwestycje w Indonezji lub firmy, kt├│re musia┼éy opu┼Ťci─ç Chiny, mamy du┼╝e zainteresowanie w tej kwestii i faktycznie konkurujemy z Malezj─ů, Wietnamem i Tajlandi─ů. Obecnie Wietnam zagarn─ů┼é lwi─ů cz─Ö┼Ť─ç tego rynku. My┼Ťl─Ö, ┼╝e kluczowe znaczenie odgrywa tutaj odleg┼éo┼Ť─ç, ich przewag─ů jest po┼éo┼╝enie geograficzne. Ponadto Chi┼äczycy i Wietnamczycy s─ů sobie kulturowo znacznie bli┼╝si. Mamy jednak w Indonezji nowe inwestycje ÔÇô zar├│wno te, kt├│re opu┼Ťci┼éy Chiny, jak i inwestycje z Chin, kt├│re zosta┼éy zmuszone do opuszczenia USA. Musimy pami─Öta─ç, ┼╝e wojna handlowa w┼éa┼Ťnie si─Ö rozpocz─Ö┼éa, wi─Öc firmy dopiero zacz─Ö┼éy szuka─ç nowych rozwi─ůza┼ä, a cz─Ö┼Ť─ç z nich mo┼╝e nawet jeszcze nie podj─Ö┼éa ostatecznych decyzji.

Dzi─Ökuj─Ö za rozmow─Ö.

Przemysław Ozga

Artyku┼é ukaza┼é si─Ö w┬ánr 6(10) grudzie┼ä 2019-stycze┼ä 2020┬áczasopisma ÔÇ×Logistics ManagerÔÇŁ